30 juli 2022

Geachte heer Ephimenco

Uw column van 30 juli in Trouw wijdt u aan de politiek rond de boerenoproer. U kunt hieronder lezen dat ik de heer Veerman, voormalig minister van LNV, de maat neem vanwege zijn recente uitspraken hierover bij Nieuwsuur op 28 juli.

29 juli 2022

Wie is Cees Veerman?

Cees Veerman, minister van LNV van juli 2002 tot februari 2007. Politiek medeverantwoordelijk voor de huidige stikstofproblemen. 
Door hem wordt zonder met de ogen te knipperen in een uitzending van Nieuwsuur van 28 juli 2022 een mes in de rug gestoken van minister Christianne Van der Wal, minister voor Natuur en Stikstof in het zittende Kabinet.

6 juli 2022

Foei, mevrouw Fresco

Mevrouw Fresco heet een bijzondere staat van dienst te hebben. Wetenschapper, landbouwdeskundige en tot voor kort bestuurder van de Wageningen Universiteit. Lid van meerdere buitenlandse landbouwkundige adviesorganen. Als zij dan in het NRC een column schrijft over de Nederlandse stikstofkwestie dan zou je een zinnige bijdrage mogen verwachten. 

26 mei 2022

EenVandaag en de veeboeren

EenVandaag bericht als een van de weinige televisiemedia regelmatig over stikstof. Nieuws genoeg. De bouw stagneert, Schiphol heeft geen stiktofvergunning, Circuit Zandvoort heeft een vergunning gekregen op basis van valse rekensommen (nu in behandeling als hoger beroep bij de Raad van State).

5 januari 2022

Minister van en voor Natuur

Een nieuw jaar, een nieuwe regering. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. En wat voor kansen ! Drie jaar geleden had vrijwel geen bestuurder – politicus – volksvertegenwoordiger – journalist – belangstelling voor stikstof en natuur. En nu krijgen we plotseling maar liefst twee ministers die over stikstof en natuur gaan.

8 december 2021

NIEUW!: Het Politiek stikstofwoordenboek 2021

Stikstofpolitiek in 50 woorden.

Voor het woordenboek, klik hier.

Politiek moet beleid opleveren. En beleid maken zonder het bestaande beleid te kennen is als een huis verbouwen zonder kennis. In de politieke discussie over stikstof duiken veel woorden op die vragen oproepen over de precieze betekenis en het politieke belang daarvan.…

3 oktober 2021

Opgelet: spookvergunningen

Het zijn twee kanten van dezelfde (stikstof)medaille: emissiereductiebeleid en vergunningenbeleid. Zo lang natuurvergunningverlening voor stikstofemissies niet onder controle is gaat het onvermijdelijk ook mis met de stikstofemissiereductie. Indien het vergunningenbeleid toelaat dat de emissies ongecontroleerd kunnen toenemen is elk reductiebeleid als dweilen met de kraan open.

22 september 2021

Rechtbank Utrecht bevestigt: provinciebestuur rekent vals

Vandaag heeft de Rechtbank Utrecht elf stikstofberoepen van Mobilisation en vereniging Leefmilieu over veehouderij gegrond verklaard. Door het Utrechtse provinciebestuur waren vergunningen verleend voor zogenaamde emissiearme stallen. Het bestuurscollege claimde dat door gebruik van emissiearme stallen de stikstofemissies niet toenemen.

15 juni 2021

Stikstof-rekenen, rekenanarchie

We hebben minstens 3.600 bedrijven in Nederland die zonder vergunning teveel stikstof uitstoten. Maar het kunnen er ook 10.000 zijn. Dat betekent extra natuurschade. Wat gaan we daar mee doen? Hoe wordt die stikstof berekend? Een verslag van de stikstof-rekenanarchie. Ook wel ‘salderen’ genoemd.

25 mei 2021

Call of the Wild, deel II

Natuurmonumenten denkt de natuur een stem te geven. Te kunnen zeggen welk plan voldoende is om de stikstofschade aan te pakken. Op 25 mei heeft de vereniging samen met boerenorganisatie LTO een gespreksverslag gepresenteerd. Dat ziet LTO uiteraard wel zitten. De regering zal een gezamenlijk werkstuk van LTO en Natuurmonumenten niet makkelijk opzij kunnen schuiven.

24 mei 2021

Call of the Wild, deel I

Hebben planten en bomen een stem? Of heeft enkel ongerepte wilde natuur een stem? Sommigen zeggen dat in Nederland alle natuur is verdwenen. Dat is wel slim bedacht: dan is er ook geen stem meer waar je naar moet luisteren. En hoe zit dat met bedreigde natuur, heeft die een stem?

9 april 2021

Stikstofalarm, deel III (het drijfzand)

De oplossing van het stikstofprobleem kan pas in beeld komen nadat eerst goed is onderzocht hoe nijpend de natuurschade is. Zo lang we niet weten hoe ernstig de bestaande stikstofschade is, kunnen we ook niet zeggen hoe ambitieus de stikstofreductie aangepakt moet worden.

12 maart 2021

Stikstofalarm, deel II (het luchtkasteel)

Rechter legt opnieuw bom onder stikstofbeleid minister Schouten. Nieuwe uitbreidingen veehouderij vrijwel onmogelijk geworden, en daarmee ook een verdere intensivering van de veehouderij.

Vrijdag 12 maart is door de rechtbank van Noord Nederland de uitspraak gedaan in het beroep van Mobilisation for the Environment en vereniging Leefmilieu tegen een natuurvergunningbesluit van de provincie Friesland.…

11 maart 2021

Stikstofalarm, deel I (de media)

Op de voorpagina van het NRC van 4 maart: ” Nieuwe stikstofcrisis dreigt voor wegen“. De Telegraaf van 4 maart: “Nieuw stikstofdrama hangt in de lucht. En in de Trouw van 10 maart: “Snelwegen voorlopig niet uitgebreid, minister Van Nieuwenhuizen moet haar stikstofhuiswerk overdoen“.

25 november 2020

Limburg negeert rechterlijk bevel PAS uitspraak, deel III

Het Limburgse provinciebestuur weigert uitvoering te geven aan de bekende PAS-uitspraak van de Raad van State van 29 mei 2019. De Raad van State stelde Limburg in het ongelijk omdat ze weigerde handhavend op te treden tegen drie veehouderijbedrijven met een onvolledige natuurvergunning voor stikstofemissies, waaronder emissies door het uitrijden van mest.

16 november 2020

Limburg negeert rechterlijk bevel PAS uitspraak, deel II

Op 3 mei schreef ik hier al eerder over. Zie mijn schrijven van 3 mei 2020 voor de achtergronden. Op 3 november 2020 heeft de Rechtbank Roermond zestien uitspraken gedaan die de zaak verder onder spanning zet. Die uitspraken betreffen zestien (ja: zestien) gewonnen beroepen bij de Rechtbank omdat GS van Limburg weigert uitvoering te geven aan de PAS-rechtspraak.

12 oktober 2020

Extern salderen: oplossing of oorzaak van het stikstofprobleem?

Een scherpe daling van stikstofconcentraties in de lucht (met name NH3 en NOx) is noodzakelijk  voor natuurbehoud in Nederland. Daarom streeft de overheid nu al ruim 40 jaar naar een ambitieuze stikstofemissiereductie. Veehouderij is verreweg de grootste bron vanwege de ammoniakemissies uit de mest.

10 juli 2020

Boeren en natuur

In de NRC van 19 juni 2020 – link interview – wordt een viertal Twentse veeboeren uitvoerig geïnterviewd (2 volle pagina’s) met als onderwerp hun kijk op natuur. Wat zeggen deze boeren over natuur? Goed luisteren en elkaar proberen te begrijpen is een harde voorwaarde om samen de problemen te kunnen oplossen. 

27 april 2020

12 beroepen tegen 12 besluiten, GS Overijssel weigert handhaving PAS meldingen

In opdracht van Mobilisation en ver. Leefmilieu zijn 12 beroepen ingediend tegen even zoveel besluiten van GS van Overijssel, waarin GS weigert handhavend op te treden tegen veehouderijbedrijven zonder verplichte natuurvergunning. Dit gaat om 12 van in totaal ca. 3.600 bedrijven die op basis van een zogenaamde PAS melding hun bedrijf hebben uitgebreid waarbij ook stikstofemissietoenames aan de orde zijn.

14 april 2020

Brief aan Minister Schouten over PBL brief ‘Stikstof in perspectief’

Excellentie,

Op 13 december 2019 publiceerde het PBL een policybrief met de titel ‘Stikstof in perspectief’. Zie https://www.pbl.nl/publicaties/stikstof-in-perspectief

Op 28 januari 2020 heeft het PBL in de Vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een technische briefing gegeven. Zie https://debatgemist.tweedekamer.nl/debatten/pbl-over-de-policy-brief-stikstof-perspectief

De PBL-brief bevat figuur B.1.…

18 juni 2019

Brief aan de Tweede Kamer

Geachte Leden van de Tweede Kamer,

Onze organisatie heeft samen met vereniging Leefmilieu vier jaar gewerkt aan de rechtszaak bij de Raad van State over het PAS. Daarmee is Mobilisation een van de weinige organisaties die het PAS-dossier goed overziet.

Met de Raad van State uitspraak van 29 mei 2019 staat Nederland andermaal voor de opdracht de enorme overload aan stikstofemissies aan te pakken.…

16 juni 2019

De demagogie van Drenth

Ingezonden brief Gelderlander

Het Gelderse provinciebestuur is verantwoordelijk voor een goed leef- en werkklimaat voor mensen. Daarvoor is ook nodig dat we onze natuur gezond houden. Eenvoudig omdat zonder natuur geen gezonde bodem, water en lucht mogelijk is. Daarom heeft de wetgever vastgelegd dat het provinciebestuur ook verantwoordelijk is voor een gezonde Gelderse natuur. 

29 mei 2019

Persbericht: Nederlands natuurwetgeving krijgt een zware onvoldoende van Raad van State

  • Programma Aanpak Stikstof onwettig verklaard
  • Onterechte uitbreidingsvergunningen voor duizenden veebedrijven
  • Nederlands mestbeleid moeten integraal worden herzien

De Raad van State heeft vandaag met twintig uitspraken het Nederlandse natuurvergunningenbeleid in strijd verklaard met het Europees recht. De uitspraak betekent dat duizenden natuurvergunningen voor bedrijfsuitbreidingen niet hadden mogen worden verleend op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS).…

14 maart 2019

Opnieuw 2 PAS vergunningen geschorst door Raad van State, mogelijk grote gevolgen

Opnieuw zijn twee PAS vergunningen geschorst door de Raad van State (link), in vervolg op de uitspraak van de Raad van State van 9 maart 2018 (zie bericht hieronder van 9 maart 2018).  Voor de duidelijkheid: deze jurisprudentie-ontwikkeling speelt parallel aan, en ook deels onafhankelijk van de pilot-beroepen en het Europese stikstofarrest, waarover onder meer het bericht hieronder van 17 februari handelt.

17 februari 2019

Verslag rechtszitting Raad van State 14 februari

De rechtszitting was een lange zit, van 10 uur ’s ochtends tot half zeven ’s avonds. Bij de start waren meer dan 100 mensen als toehoorder present. Nu de zitting achter de rug is, staan drie staatsraden (rechters) en twee griffiers voor de opdracht uitspraak te doen over het PAS.

14 februari 2019

Persbericht: Rechtszitting Raad van State bepalend voor toekomst Nederlandse veehouderij

Nederlandse overheid op 14 februari in het beklaagdenbankje, duizenden uitbreidingsvergunningen staan ter discussie.

De Raad van State houdt vandaag rechtszitting over het Programma Aanpak Stikstof (PAS), het Nederlandse natuurvergunningenbeleid voor veehouderij. De Raad van State moet uitvoering geven aan het stikstofarrest van de Europese rechter van 7 november vorig jaar.…

29 november 2018

MOB in gesprek met ministers over PAS 2

Op 29 november is de voorzitter van MOB in gesprek gegaan met de ambtenaren van de drie ministers die over het PAS gaan. MOB heeft haar standpunt over het PAS toegelicht. Herhaald is dat een programmatische aanpak van de natuurschade kan worden gesteund indien het tot een PAS 2 komt waarin natuurbescherming centraal staat en dus ditmaal wel een serieuze reductiedoelstelling wordt gesteld.…

25 november 2018

PAS 1 – deel 2 (terug naar ‘af’)

In de vorige bijdrage van 9 november schreven we over PAS 2, deel 1. Dat bleek naïef. Er ligt een duidelijke uitspraak van het EU-Hof van Justitie, waaruit volgt dat het PAS in deze vorm onhoudbaar is. Toch zegt onze regering dat ze de vergunningverlening (lees: toelaten nieuwe natuurschadelijke stikstofdepositietoenames) – die stil was gelegd – weer oppakt.…

9 november 2018

PAS 2 – deel 1

Twee dagen na de uitspraak is het stof enigszins opgetrokken. En komt ruimte voor de belangrijke vraag: hoe nu verder? Hoe gaat PAS 2 vormgegeven worden, en wat is het standpunt van MOB en vereniging Leefmilieu hierin? 

Een mogelijk traject is om de veehouderijsector een uitnodiging te sturen voor een constructief gesprek.…

7 november 2018

Europese rechter noemt Nederlands natuurbeleid zwaar onvoldoende

Onterechte uitbreidingsvergunningen voor duizenden veebedrijven, uitbreiding A27 en drie nieuwe kolencentrales

Het Europese Hof in Luxemburg heeft vandaag het Nederlandse natuurvergunningenbeleid van tafel geveegd. De uitspraak betekent dat duizenden natuurvergunningen voor bedrijfsuitbreidingen die sinds 2015 zijn verleend nooit hadden mogen worden afgegeven.…

25 oktober 2018

PAS weg, wat nu?

De signalen uit het ministerie worden steeds sterker dat nu al nagedacht wordt of de brokstukken van het PAS na 7 november wellicht deels weer aan elkaar gelijmd kunnen worden. Het antwoord op deze vraag is best eenvoudig. Dan dient eindelijk gedaan te worden wat in de afgelopen jaren is nagelaten, en waar MOB in 2010 al om vroeg.…

15 oktober 2018

Uitgebreide radio uitzending over het PAS

Het radio 1-nieuwsprogramma ‘Reporterradio’ is bij een groot aantal deskundigen langs gegaan voor een lange rapportage over het PAS en de aanstaande uitspraak van de Europese rechter over het PAS. Er komen ecologen, juristen en een LTO- woordvoerder aan het woord.…

10 oktober 2018

Uitspraak EU Hof van Justitie 7 november

Het aftellen is begonnen. Het Hof van Justitie in Luxemburg heeft MOB bericht dat 7 november uitspraak wordt gedaan over het PAS. Er bestaat nog een kleine kans dat die datum nog een paar weken wordt opgeschoven. Maar het zal niet meer lang duren.…

26 juli 2018

Advies aan Europese Hof maakt toekomst PAS uiterst onzeker

De Advocaat Generaal van het Europees Hof van Justitie heeft advies uitgebracht over het PAS aan het Europees Hof. Deze adviezen worden vaak overgenomen door het Hof.

Het PAS is een mega-beleidsprogramma van de Nederlandse regering om nog meer veestallen en wegenbouw mogelijk te maken.…

19 mei 2018

Open brief aan TROUW-journalist Emiel Hakkenes

Geachte heer Hakkenes,

U schreef in de TROUW van 19 mei een uitgebreid artikel over onbetrouwbare luchtwassers in de veehouderij. Mijn compliment voor dat artikel.

Kort samengevat schrijft u dat de NLse autoreiteiten meer dan 10 jaar milieutechnieken in de veehouderij heeft toegelaten waarvan het effect meervoudig is overschat, met als gevolg een veel grotere geurbelasting voor de omwonenden.…

18 mei 2018

Open brief aan Minister Wiebes

Geachte heer Wiebes, Excellentie,

Gisteravond bezocht ik een lokale VVD-bijeenkomst, waar u het gesprek aanging met uw partijgenoten over met name de energietransitie.

U hield daar een enigszins naïef optimistisch betoog, zoals we die inmiddels van u gewend zijn. Maar, misschien is het ook wel zo dat een minister geen andere keuze heeft dan naiïef optimisme.…

4 mei 2018

Verslag rechtszitting 3 mei EU Hof van Justitie te Luxemburg

Kort samengevat: weinig nieuws, en dat is wellicht goed nieuws.

Het gebouw van het EU Hof van Justitie is gevestigd in een kolossaal en enigszins onmenselijk gebouw in een buitenwijk van Luxemburg- stad. Een rechtszaal bijna zo groot als een voetbalveld, met aan weerszijden vertaaldienst-hokken.…

1 mei 2018

Voorbereiding rechtszitting van 3 mei EU Hof van Justitie te Luxemburg-stad

Aanstaande donderdag 3 mei om 09.30 uur zal de rechtszitting plaatshebben van het EU Hof van Justitie over de prejudiciële vragen van de NL Raad van State over het PAS.

Het PAS is een soort multi-vergunning voor alle toekomstige Nederlandse stikstofemissies veroorzaakt door verkeer, industrie, veeteelt / landbouw en huishoudens in de periode 2015-2021.…

4 april 2018

Europese Commissie geeft Nederland 2 jaar voor derogatie

In vervolg op het bericht van 26 maart hieronder, brief MOB e.a. aan de EU-commissie: Nederland krijgt 2 jaar de tijd in plaats van 4 jaar om de derogatieplichten waar te maken. Dat betekent dat over anderhalf jaar het derogatieverzoek weer opnieuw op tafel komt te liggen bij de EU-Commissie.…

26 maart 2018

Brief aan de Europese Commissie over 6e derogatie Nitraatrichtlijn en de Nederlandse mestfraudecultuur

Op 26 maart 2018 is namens MOB en nog 10 organisaties een brief verzonden aan de Europese Commissie met het verzoek om een 6e Nederlandse derogatie van de Nitraatrichtlijn te weigeren. Gegeven de recent aan het licht gekomen mestfraudecultuur waarvan de veehouderij diep doordrongen blijkt, en een Nederlandse overheid die blijkbaar jarenlang achterover heeft geleund, kan een 6e NLse derogatie van de Nitraatrichtlijn geen bijdrage zijn aan het bereiken van de doelstellingen van de Nitraatrichtlijn.…

9 maart 2018

Raad van State schorst PAS vergunningen voor veehouderij!

MOB, Vereniging Leefmilieu en Werkgroep Behoud de Peel zijn door de Raad van State in het gelijk gesteld met hun verzoek om natuurvergunningen voor veehouderij te schorsen. De vergunningen waren verleend door de provincies Gelderland en Limburg op basis van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS).…