De kinderen in de klas van juf Femke bleven maar schreeuwen. Een metafoor.
Auteur: Peter Kuipers Munneke, eerder gepubliceerd in de NRC van 19 november 2025
Er was eens een heel lawaaiige school. Misschien ken je het geluid van spelende kinderen op een schoolplein, dat weerkaatst tussen de huizen in de straat. Je kunt je voorstellen dat een schoolplein vol spelende kinderen onaangenaam schel kan klinken. Maar meestal duurt het niet lang. Als de bel gaat aan het einde van het speelkwartier wordt het snel weer rustig.
Maar deze school was een heel ander verhaal. Deze school was zo luidruchtig, dat het geluid door merg en been ging. De hele dag door. Het ene kind krijste nog harder dan het andere. Zelfs binnen, in de klas, ging de herrie door, met de ramen wijd open. De buren van de school werden er gek van. Die konden niet meer rustig een boek lezen of tv kijken. Of buiten in de tuin werken, je moest er niet aan denken. Ze liepen dagenlang radeloos met hun vingers in hun oren. Echt waar, deze school was slecht voor de gezondheid van de hele buurt.
Zelfs de natuur leed onder de herrie van de school. Vogels, die zelf ook graag een deuntje meefluiten, bleven liever uit de buurt. Ze konden elkáár niet eens verstaan. Dan wordt het wel lastig om een vrouwtje te lokken en een nestje te bouwen. Ook voor de wormen, vlinders en torren was het geluid van de school te veel van het goede. Daarom woekerden overal schimmels in de bomen. Als je goed keek, zaten de bladeren onder de luis. Nee, met de natuur in de buurt ging het niet goed.
Maar hoe kon het toch dat deze school zo luidruchtig was? Om dat te begrijpen moet je iets weten over de klas van juf Femke. Juf Femke is de juf van een heel grote klas, vol met speciale kinderen. Twee broertjes en hun neefjes van de familie De Boer. Drie kinderen van de familie Van Kalveren. Heel wat kroost van de familie Terstal. De tweeling van de dorpsslager. En zo nog een paar meer, dertig lawaaiige kinderen bij elkaar. De ouders van deze kinderen vonden het eigenlijk wel goed dat hun kinderen zo veel lawaai maakten. Sterker nog, ze moedigden het aan! Immers, je kunt niet vroeg genoeg beginnen om van kinderen mondige burgers te maken. Als je leert om je groot voor te doen, verdien je later het meeste geld en kun je zelf de regels bepalen. En het moet gezegd, dat werkte best goed. Die ouders hadden vroeger zelf op school ook veel geschreeuwd en hadden nu succesvolle grote bedrijven. Deze manier van schreeuwend onderwijs had zelfs een naam: de methode-Ammognac, naar een niet zo bekende Franse pedagoog.Door de klas van juf Femke ging het ook met de kinderen in de andere klassen niet goed. Om de overlast voor de buurt niet nog groter te maken, konden zij hooguit fluisteren. Of ze moesten hele dagen zwijgen. Dat was voor de ontwikkeling van die kinderen natuurlijk niet bevorderlijk. Zelfs een boomhut of een blokkentoren bouwen lukte niet meer.
Juf Femke zat ermee in haar maag. Ze had er weleens over gedacht om de kinderen in haar klas wat vaker aan te spreken op hun kabaal, maar ze begreep ook wel dat dat onmogelijk was. Dan zou ze op de ouderavond de wind van voren krijgen. Eigenlijk waren het de ouders die hier de regels bepaalden. Daar kon ze niets aan veranderen. En dat wilde ze ook niet. Het waren namelijk heel aardige ouders, sommige kende ze al van vroeger. Ze gaven haar een hoop complimenten, en vonden zelfs dat de kinderen, wat hen betreft, nog wel wat meer lawaai zouden mogen maken. Sommige kinderen kregen al een megafoon mee van thuis. Een mooie innovatie, vonden de ouders. Innovaties, daar waren ze dol op.
Tegelijk moest er een oplossing komen voor de kinderen uit al die andere klassen. Hun schooltijd stond stil, ze leerden niets. Hun ontwikkeling zat helemaal op slot. Er lagen inmiddels stapels wetenschappelijke rapporten van gerenommeerde deskundigen dat het met het lawaai zo niet verder kon. Bijna alle wetenschappers stelden voor om de kinderen van juf Femke stiller te laten werken. Onmogelijk volgens juf Femke, zo weten we inmiddels.
Op een dag kreeg juf Femke een geniaal idee. Waarom draaien we het niet om? Ze had nog eens nagedacht over al die andere kinderen die de hele dag maar zwegen. Wat nou, stelde ze voor, als al die kinderen, op de hele school, vanaf nu óók onbeperkt veel lawaai mochten maken? Want, zo redeneerde ze, de buurtbewoners van de school konden in al die herrie onmogelijk vaststellen van welk kind precies welk geluid afkomstig was. En dus zou het niet eerlijk zijn dat die kinderen stil moesten zijn. Hun bijdrage aan het totale geluid was niet te meten. En dus was er geen reden meer voor die kinderen om stil te blijven.
Juf Femke had zelfs een moeilijke, gewichtige naam voor het plan bedacht: het Ophogen van de Rekenkundige Ondergrens voor Geluidsemissies. Dat klonk zo ingewikkeld, iedereen moest wel denken dat dit een slim plan was. Vanaf nu konden alle kinderen op school zichzelf weer ontplooien en werken aan hun ontwikkeling. De hele school van het slot! Sterker nog, zelfs de kinderen uit de klas van juf Femke konden hun kabaal nog een tandje bijzetten onder het nieuwe plan. Precies zoals de ouders het graag wilden. Iedereen blij, eind goed, al goed.
Maar wacht even, hoor ik je denken. Hoe zit het dan met de buurtbewoners? En met de zieke natuur in de buurt van de school? Het wordt toch alleen maar erger zo? En daar was het toch allemaal mee begonnen? Maar dat maakte juf Femke niets uit. Ze had een groot hart voor de school. De buurt, die stikt er maar in.
++++++++++
Dit gaat uiteraard over de rekenkundige ondergrens. Zie ook mijn artikel over de 1 mol drempelwaarde, link
Er meer lezenwaardigs. Zie het artikel over de twijfelbrigade van Sander Turnhout, Wat is wetenschap? Over feitenbrij als afleiding
En een bijdrage van Willem Bruil, emeritus hoogleraar Agrarisch Recht, die de knuppel in het hoenderhok gooit: ‘Ik los het stikstofprobleem in twee dagen op’
Met een vervolg: Ik ben tevreden, mijn verhaal over stikstof klopt (2)
Mijn commentaar beperk ik ditmaal maar tot de vaststelling dat boerenkoppigheid soms een sterke eigenschap kan zijn, maar dat je daar ook gevaarlijk in kan doorschieten.
Zie ook het recent verschenen Raad van State-advies, Afdeling wetgeving over het weer willen intrekken van een afromingsregeling van pluimveerechten door de boerenminster wat in januari 2025 door de vorige regering is ingevoerd in de Meststoffenwet. De Afdeling Wetsadvisering schrijft over het intrekkingsinitiatief:
Dergelijk onbestendig beleid kan negatieve gevolgen hebben voor het ondernemingsklimaat. Het ligt in dat opzicht meer voor de hand om de afroming pas te beëindigen nadat is verzekerd dat de mestproductie niet hoger is dan de in de Meststoffenwet vastgestelde mestplafonds. Daarmee is eveneens verzekerd dat wordt voldaan aan het in de derogatiebeschikking genoemde mestplafond.
Het is gekmakend als de ene regering weer gaat afbreken wat de vorige regering heeft besloten. Zie ook mijn eerdere artikel van 5 september 2024, De Boerenstaatsgreep. Hoe lang nog totdat ons parlement dan tot het inzicht komt dat ook ministers in gevaarlijke sprookjes kunnen geloven? De boerensector gaat dit niet zelf oplossen.