29 mei 2019

Persbericht: Nederlands natuurwetgeving krijgt een zware onvoldoende van Raad van State

  • Programma Aanpak Stikstof onwettig verklaard
  • Onterechte uitbreidingsvergunningen voor duizenden veebedrijven
  • Nederlands mestbeleid moeten integraal worden herzien

De Raad van State heeft vandaag met twintig uitspraken het Nederlandse natuurvergunningenbeleid in strijd verklaard met het Europees recht. De uitspraak betekent dat duizenden natuurvergunningen voor bedrijfsuitbreidingen niet hadden mogen worden verleend op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Het gaat vooral over veehouderijbedrijven, maar ook om kolencentrales en biomassaverbrandingsinstallaties.

Het gevolg van de uitspraak is bovendien dat het Nederlandse mestbeleid integraal moet worden gewijzigd. De regering wordt verweten de natuurschade door bemesting ernstig te hebben onderschat.

De Nederlandse natuur zucht al meer dan vijftig jaar onder ernstige natuurschade vanwege veel te hoge concentraties stikstof, vooral veroorzaakt door het bedrijfsleven en met name de intensieve veehouderij. De stikstof bedreigt de natuur en daarmee uiteindelijk ook de mensen. De rechtszaken zijn aangespannen door coöperatie Mobilisation for the Environment en vereniging Leefmilieu, in samenwerking met Werkgroep Behoud de Peel. In deze juridische titanenstrijd van de drie kleine milieuorganisaties hebben vijf rechtszittingen plaats gehad in een periode van vier jaar.

Link uitspraak Raad van State:
https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/@115651/pas-mag/

Valentijn Wösten, raadsman vereniging Leefmilieu:
“De regering is vandaag gezakt voor het examen voor Europees natuurrecht. De regering was eerder met de Urgenda-uitspraak ook al gezakt voor het examen internationaal klimaatrecht. Hoe kan het bestaan dat Nederland op milieugebied jaar in jaar uit een van de slechtste jongetjes van de Europese klas is, en drie kleine organisaties de regering bij de les moet houden?”

Duizenden natuurvergunningen onterecht verleend

De uitspraak betekent dat de duizenden natuurvergunningen die sinds 2015 zijn verleend voor de bouw of uitbreiding van kolencentrales, veebedrijven, wegenbouw, biomassacentrales en mestvergisters niet verleend hadden mogen worden. Mobilisation en vereniging Leefmilieu hebben sinds 2015 tegen ruim 400 vergunningbesluiten beroep ingesteld. In twintig van de 400 zaken is vandaag uitspraak gedaan. De overige 380 uitspraken zullen in de komende maanden volgen. Naar verwachting zullen al die beroepen gegrond worden verklaard. Een cruciale politieke vraag is wat met de niet aangevochten vergunningbesluiten moet gebeuren.  

De uitspraak van de Raad van State is het vervolg op de uitspraak van 7 november 2018 van het Europese Hof van Justitie. De rechtszaken zijn bij de Raad van State aangespannen door coöperatie Mobilisation for the Environment en vereniging Leefmilieu. Zij stellen dat het Programma Aanpak Stikstof hoofdzakelijk de belangen van het bedrijfsleven dient, en de natuurbelangen afscheept met een fooi.

De regering verdedigde haar vergunningenbeleid door extra natuurschade vanwege het toestaan van bedrijfsuitbreidingen te ruilen tegen natuurherstelmaatregelen. Critici noemen dit beleid een “hypotheek op de toekomst”. De ernst van natuurschade door stikstofuitstoot staat wetenschappelijk vast terwijl ernstige twijfel bestaat over het positieve effect van maatregelen om de natuur te herstellen. De Raad van State noemt de verdediging van de regering – beleeft maar zeer beslist – “onzorgvuldig”.

Vereniging Leefmilieu zal de regering en de boerenorganisaties voorstellen om tot constructief overleg te komen over het oplossen van de natuurschade door veehouderij. Op 29 november 2018 heeft al een oriënterend gesprek met de drie verantwoordelijke ministers plaats gehad.

Vereniging Leefmilieu heeft niet alle duizenden verleende vergunningen kunnen aanvechten bij de Raad van State. Met elk beroep zijn hoge kosten en veel tijd gemoeid. Daarom zijn vooral vergunningbesluiten geselecteerd van grote bedrijven of bedrijven die op korte afstand liggen van natuurgebieden.

Juridische brondocumenten

Meer informatie

U kunt zich inschrijven voor een melding bij een nieuwe publicatie, gemiddeld eens per maand.

Persbericht: Nederlands natuurwetgeving krijgt een zware onvoldoende van Raad van State
Deel dit bericht: