Valentijn Wösten
De kinderen in de klas van juf Femke bleven maar schreeuwen. Een metafoor.
Auteur: Peter Kuipers Munneke, eerder gepubliceerd in de NRC van 19 november 2025
Er was eens een heel lawaaiige school. Misschien ken je het geluid van spelende kinderen op een schoolplein, dat weerkaatst tussen de huizen in de straat.…
Met de ruim 1 jaar geleden aangetreden BBB-stikstofminister (minister van LVVN) kon iedereen met een beetje kennis van zaken een beeldenstorm voorspellen. En jawel, in het afgelopen jaar ging de sloophamer los op de provinciale stikstofreductieplannen (NPLG), op de wetenschappelijk onderbouwde stikstofmaatstaf voor natuurschade (de KD-waarde), en op het bij wet vastgelegde stikstofreductiedoel (artikel 2.15a Omgevingswet).…
Nog geen drie jaar geleden was het land te klein toen CDA-leider Wopke Hoekstra de coalitie-afspraken over de stikstofreductiedoelen voor 2030 ter discussie stelde. Ruzie in het kabinet, chaos onder de Haagse stolp, maandenlang beheerste de CDA – Hoekstra-manoeuvre de krantenkoppen.…
Door zowel de minster als ook enkele Kamerleden wordt in emotionele hyperbolen gesproken over PAS-meldersprocedures. Met zelfs een minister die krokodillentranen plengt. Welk politiek spel wordt hier gespeeld?
Op 18 juni is weer een debat gevoerd over stikstofbeleid. Voor terugkijken, zie link.…
Het kabinet is gevallen. Totdat een nieuwe regering zal zijn aangetreden zal dit kabinet demissionair de zaken blijven waarnemen. Dat zal waarschijnlijk tot begin volgende jaar zijn, en tot die tijd hoort Wiersma enkel nog waarnemend minister te zijn. Zij zal die politieke spelregels gaan breken en doen alsof zij nog volwaardig minister kan zijn. …
De Ministeriële Commissie Stikstof (formele naam: Ministeriële commissie Economie en Natuurherstel) heeft vrijdag 25 april een niksbrief bij de Tweede Kamer afgeleverd. Heel stellig was beloofd dat deze commissie nu echt knopen zou doorhakken. Maar verbaast dit nog? Als we Schiphol de dienst laten uitmaken op het ministerie van vliegverkeer dan kan ook niemand verbaasd staan dat Schiphol steeds meer ruimte pakt, en wat ‘schiphollen’ is gaan heten.…
Het is klaar met de BBB-smoezen, boter bij de vis ! En snel. In 6 maanden tijd zal het Brabantse provinciebestuur met geborgde maatregelen moeten komen waarmee de stikstofemissies binnen 1 jaar ingrijpend zullen dalen. Het openbaar bestuuur heeft nog heel even de tijd om te doen wat al 5, 10, 25 jaar geleden had moeten zijn gedaan: maatregelen nemen die de hoogste stikstofconcentraties van Europa terugbrengt naar een meer gezond niveau.…
In de 1 mol grensdiscussie zijn slechts drie punten belangrijk, de rest is ruis. Ten eerste: de keuze voor 1 mol als grenswaarde is willekeurig. Ten tweede: het juridische kader wordt niet begrepen. Drie: goed bestuur betekent zekerheid bieden.
– Willekeur 1 mol-grens
De Tweede Kamer is geen wetenschappelijk instituut, maar wordt nu wel meegetrokken in een Kafkaiaans wetenschappelijk debat.…
De Greenpeace-stikstofrechtszaak waarin de Rechtbank Den Haag op 22 januari uitspraak heeft gedaan trok veel aandacht, en is neergezet als winst voor natuur. Maar wat heeft de rechtbank precies gezegd, waar zit de winst? Wat zeggen politici? Zien we nu BBB de CDA-draai uit 2022 herhalen? En…
Met de Raad van State uitspraak in de zaak Rendac van 18 december komen een aantal belangrijke lijntjes bij elkaar met als uitkomst dat het juridisch fundament voor stikstofvergunningverlening weer ingrijpend overhoop ligt. Latente ruimte, positieve weigeringen, interne saldering en de referentiesituatie zijn juridisch van kleur verschoten.…
Voorzitter!
Vandaag 3 december staan maar liefst 15 LNV-brieven aan de Tweede Kamer op de agenda, allen handelend over het Nederlandse natuurbeleid. Afgaand op deze beleidsbrieven lijkt de nieuwe minister niet van oordeel dat de natuur maar de boeren perspectief moet worden geboden.…
De boerenstaatsgreep is compleet. We hebben toegelaten dat een clubje radicale boeren het LNV-ministerie hebben kunnen veroveren, die nu hun kans grijpen om daar het werk van de afgelopen 5 jaar kort en klein te slaan. Sloopwerk, zonder enig idee over een serieus alternatief.…
29 mei 2024 is het precies vijf jaar geleden dat onze hoogste bestuursrechter met de PAS-uitspraak een rode streep zette door het Nederlandse stikstofbeleid. De politieke en maatschappelijke gevolgen zijn bekend. De vaak slechte staat van de Nederlandse natuur maakt het in veel gevallen moeilijk om nieuwe bouwprojecten te vergunnen.…
Als er vreemde dingen gebeuren, dan is het vaak goed om eerst wat afstand te nemen. Geen emoties, rustig kijken.
Er ligt een hoofdlijnenakkoord voor een nieuw kabinet. Met een intrigerende paragraaf over landbouw en natuur. In deze link mijn commentaar in rood bij de punten uit dat akkoord.…
Het stikstofnieuws raakt wat meer op de achtergrond. Maar ondertussen gebeurt er van alles. En juist dan is het zaak goed op te letten. Bovendien is veel stikstofnieuws incidenteel en/of eenzijdig. Hieronder een verzameling van tien punten. Daarmee bent u weer redelijk actueel.…
Stikstofmaatregelen mogen van PvdA-partijleider Timmermans worden uitgesteld (RTL-verkiezingsdebat 5 november), terwijl in het 5e jaar na de PAS uitspraak van 2019 nog vrijwel niets is gepresteerd. Deze uitspraak van de PvdA-leider is in strijd met zijn eigen verkiezingsprogramma. Met de huidige hoge stikstofconcentraties neemt de natuurschade steeds verder toe richting het kantelpunt dat natuurwaarden onomkeerbaar verdwijnen.…
De bestuursrechter speelt een hoofdrol in het stikstofverhaal. Waar staan we met de stikstofrechtspraak, in het 5e jaar na de PAS uitspraak van 29 mei 2019 en met Tweede Kamerverkiezingen in het vooruitzicht? Een overzicht.
Eerst een duidelijke afbakening. Rechtspraak over natuurbescherming gaat uiteraard over veel meer dan stikstofschade.…
De mislukte landbouwgesprekken hebben Nederland ook iets opgeleverd. Het werpt licht op het bizarre denkwereld van de intensieve landbouw. En ook op hoe ver het landbouwministerie daarin steeds weer meebuigt.
Maar eerst dit: iedereen die serieus wil weten hoe de landbouwhazen zijn gelopen: lees dat concept akkoord !…
De gesprekken over het Landbouwakkoord zijn weinig meer dan een gesprek tussen Adema en LTO. Wie komen steeds op de persconferentie opdraven? Precies: Adema en de LTO-voorzitter. Natuurorganisaties zitten niet aan tafel. Banken en supermarkten hebben weliswaar een cruciale rol omdat zij bepalend zijn voor het ondernemersklimaat, maar houden zich muisstil.…
De heer Jaspers wil met zijn boek ‘De Stikstoffuik’ een steen in de vijver gooien. Niet alleen de politiek, maar ook de wetenschap en rechterlijke macht worden bij het grofvuil gezet. Over meerdere mensen, waaronder zelfs ook wetenschappers, wordt schamper gesproken.…
Met de Raad van State stikstofuitspraak over de 25 kilometer-afkap wordt de politieke knoop nog verder aangetrokken. De wetenschap zegt unaniem dat verreweg de meeste stikstofemissies neerslaan buiten de 25 kilometercirkel rond een bron. In een vergunningbesluit telt de neerslag buiten de 25 kilometer-cirkel rondom een nieuw project nu niet langer meer mee.…
Eerdere blogs gaan hoofdzakelijk over rechtspraak en openbaar bestuur. Politieke partijen worden hierbij zelden genoemd omdat politici te vaak blijven steken in ketelmuziek. Laat politieke clowns dan maar onzin roepen vanaf de zijlijn. Als iemand zwaar ziek is dan moet die toch echt zonder flauwekul naar het ziekenhuis.…
De SGP wil met een Tweede Kamer-motie bij wet verboden krijgen dat Urgenda en Mobilisation een beroep op de wet kunnen doen om het openbaar bestuur aan haar eigen wetten te houden. Ja zeker, leest u de vorige zin vooral nog eens rustig opnieuw.…
Er zijn echte PAS melders en valse PAS-melders. Echte PAS melders zijn de bedrijven die netjes eerst een PAS-melding hebben ingediend en op basis daarvan zijn uitgebreid. Dat is dan altijd ná 1 juli 2015 gedaan. De datum 1 juli 2015 is cruciaal omdat op die datum het PAS in werking trad.…
Het is onvermijdelijk geworden om een harde conclusie te trekken. Kwetsbare Nederlandse natuur is nu openlijk tot politieke vijand verklaard door de agrolobby. Zie het bericht van 9 januari 2023 in het boerendagblad Boerderij over de oproep van agrarische organisaties om massaal rechtszaken tegen natuurbescherming te starten, zie link.…
Hooggeachte heer Adema,
U nodigde mij uit voor een persoonlijk gesprek op 12 januari over veehouderij en stikstof. Deze uitnodiging is zinloos, en moet ik daarom afwijzen. Nederland wordt niet door de regering bestuurd maar door ondernemers op tractoren. Dit wordt toegelicht met drie concrete voorbeelden.…
Stikstof, op grote schaal decimeren en uitsterven van dieren en planten, ‘populatiebeheer’ (bijvoeren en afschot grazers) in de Oostvaardersplassen in Flevoland, de Zeeuwse Hedwigepolder onder water zetten voor natuurherstel, wijdverbreide plasticvervuiling. We staan voor ernstige vragen over ons leven met de natuur.…
Wat zegt de Europese rechtswetenschap over de Habitatrichtlijn? Wordt de wettelijke natuurbescherming volwassen? Op 13 en 14 december organiseerden de Universiteiten van Gent, Brussel en Leuven een conferentie over 30 jaar Habitatrichtlijn met de titel: The Habitat Directive as game changer for nature and law in the EU.…
Stikstof heeft niets te maken met een tweedeling tussen stad en platteland. Toch wordt dit nu als politiek alibi opgevoerd om aan de noodrem te trekken. We lijken weer helemaal terug bij af.
Voor mijn inhoudelijke reactie op het Remkes rspport, zie De Helige Remkes.…
Vandaag heeft de Raad van State een dramatische uitspraak gedaan, met als gevolg dat het probleem van de latente ruimte weer in het kwadraat op tafel komt te liggen. Latente ruimte: wel toegelaten maar niet ook gerealiseerde stikstofemissieruimte. Hoe meer daarvan circuleert, hoe meer ruimte voor gsmokkel, valse stikstofrekensommen en vergunningenhandel.…
Op 5 oktober publiceerde dhr. Remkes zijn rapport met de titel ‘Wat Wel Kan’. Remkes had een kwaliteit: nuchterheid. De vraag dringt zich op: wat is daar nog van over? Wat draagt zijn rapport bij aan de oplossing van de natuurschade, en maakt hij de – torenhoge – verwachtingen waar?…
Opnieuw moet er een rechter aan te pas komen om het stikstofvergunningenbeleid bij te sturen. Stallen met emissiereductietechniek blijken slecht te werken. Ondertussen zijn al wel vele honderden van die stallen vergund. Waar doet dit aan te denken? Inderdaad, aan de Volkswagen-sjoemeldiesels.…
Op dit moment hebben gelijktijdig drie bewegingen plaats in de stikstofpolitiek.Ten eerste: Johan Remkes voert op verzoek van het Kabinet Rutte IV gesprekken met de belangrijkste stikstofpartijen in reactie op de boeren-oproer. Ten tweede: lopende de Remkes-gesprekken morrelt de CDA-partijleider, tevens minister in het Kabinet Rutte IV, aan het kabinetsbeleid door zowel het eerder afgesproken doel – 50% reductie in 2030 – alsook het ecologisch fundament daarvoor – de KD-waarden -, ter discussie te stellen.…
Uw column van 30 juli in Trouw wijdt u aan de politiek rond de boerenoproer. U kunt hieronder lezen dat ik de heer Veerman, voormalig minister van LNV, de maat neem vanwege zijn recente uitspraken hierover bij Nieuwsuur op 28 juli.…
Cees Veerman, minister van LNV van juli 2002 tot februari 2007. Politiek medeverantwoordelijk voor de huidige stikstofproblemen.
Door hem wordt zonder met de ogen te knipperen in een uitzending van Nieuwsuur van 28 juli 2022 een mes in de rug gestoken van minister Christianne Van der Wal, minister voor Natuur en Stikstof in het zittende Kabinet.…
Mevrouw Fresco heet een bijzondere staat van dienst te hebben. Wetenschapper, landbouwdeskundige en tot voor kort bestuurder van de Wageningen Universiteit. Lid van meerdere buitenlandse landbouwkundige adviesorganen. Als zij dan in het NRC een column schrijft over de Nederlandse stikstofkwestie dan zou je een zinnige bijdrage mogen verwachten. …
EenVandaag bericht als een van de weinige televisiemedia regelmatig over stikstof. Nieuws genoeg. De bouw stagneert, Schiphol heeft geen stiktofvergunning, Circuit Zandvoort heeft een vergunning gekregen op basis van valse rekensommen (nu in behandeling als hoger beroep bij de Raad van State).…
De Rechtbank Noord Holland heeft vrijdag 24 april 2022 de natuurvergunning vernietigd voor de nieuwbouw van ca. 160 woningen in Bergen (NH) op een locatie direct naast Natura 2000 zone Noordhollands Duinreservaat. Bij de uitspraak heeft de rechtbank een persbericht gepubliceerd.…
Deze week is bekend geworden dat Vliegveld Lelystad (onderdeel van de Schiphol Groep) is weggestuurd met afgekeurde stikstofberekeningen van adviesbureau Haskoning. Eerder had Vliegveld Lelystad-Schiphol op zijn donder gehad omdat de geluidberekeningen niet bleken te kloppen. Eerder sneuvelden bij de rechter de stikstofrekensom bij het Tracébesluit A15 nabij Arnhem.…
Een nieuw jaar, een nieuwe regering. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. En wat voor kansen ! Drie jaar geleden had vrijwel geen bestuurder – politicus – volksvertegenwoordiger – journalist – belangstelling voor stikstof en natuur. En nu krijgen we plotseling maar liefst twee ministers die over stikstof en natuur gaan.…
Stikstofpolitiek in 50 woorden.
Voor het woordenboek, klik hier.
Politiek moet beleid opleveren. En beleid maken zonder het bestaande beleid te kennen is als een huis verbouwen zonder kennis. In de politieke discussie over stikstof duiken veel woorden op die vragen oproepen over de precieze betekenis en het politieke belang daarvan.…
De heer Martin Sommer heeft wekelijks een mening, en mag die blijkbaar in een column publiceren in de Volkskrant. Zo schreef hij zaterdag 29 oktober 2021 over stikstof onder de titel ‘Het gezond verstand wijkt voor het grote stikstofgelijk’.…
Het zijn twee kanten van dezelfde (stikstof)medaille: emissiereductiebeleid en vergunningenbeleid. Zo lang natuurvergunningverlening voor stikstofemissies niet onder controle is gaat het onvermijdelijk ook mis met de stikstofemissiereductie. Indien het vergunningenbeleid toelaat dat de emissies ongecontroleerd kunnen toenemen is elk reductiebeleid als dweilen met de kraan open.…
Vandaag heeft de Rechtbank Utrecht elf stikstofberoepen van Mobilisation en vereniging Leefmilieu over veehouderij gegrond verklaard. Door het Utrechtse provinciebestuur waren vergunningen verleend voor zogenaamde emissiearme stallen. Het bestuurscollege claimde dat door gebruik van emissiearme stallen de stikstofemissies niet toenemen.…
Het provinciebestuur van Overijssel krijgt een stevige tik op de vingers van de rechtbank omdat wordt geweigerd de stikstofemissies door het uitrijden van mest aan te pakken. Zie uitspraak. Ongeveer 1/4 deel van alle Nederlandse stikstofemissies zijn afkomstig van het uitrijden van mest.…
We hebben minstens 3.600 bedrijven in Nederland die zonder vergunning teveel stikstof uitstoten. Maar het kunnen er ook 10.000 zijn. Dat betekent extra natuurschade. Wat gaan we daar mee doen? Hoe wordt die stikstof berekend? Een verslag van de stikstof-rekenanarchie. Ook wel ‘salderen’ genoemd.…
Natuurmonumenten denkt de natuur een stem te geven. Te kunnen zeggen welk plan voldoende is om de stikstofschade aan te pakken. Op 25 mei heeft de vereniging samen met boerenorganisatie LTO een gespreksverslag gepresenteerd. Dat ziet LTO uiteraard wel zitten. De regering zal een gezamenlijk werkstuk van LTO en Natuurmonumenten niet makkelijk opzij kunnen schuiven.…
Hebben planten en bomen een stem? Of heeft enkel ongerepte wilde natuur een stem? Sommigen zeggen dat in Nederland alle natuur is verdwenen. Dat is wel slim bedacht: dan is er ook geen stem meer waar je naar moet luisteren. En hoe zit dat met bedreigde natuur, heeft die een stem?…
De oplossing van het stikstofprobleem kan pas in beeld komen nadat eerst goed is onderzocht hoe nijpend de natuurschade is. Zo lang we niet weten hoe ernstig de bestaande stikstofschade is, kunnen we ook niet zeggen hoe ambitieus de stikstofreductie aangepakt moet worden.…
Rechter legt opnieuw bom onder stikstofbeleid minister Schouten. Nieuwe uitbreidingen veehouderij vrijwel onmogelijk geworden, en daarmee ook een verdere intensivering van de veehouderij.
Vrijdag 12 maart is door de rechtbank van Noord Nederland de uitspraak gedaan in het beroep van Mobilisation for the Environment en vereniging Leefmilieu tegen een natuurvergunningbesluit van de provincie Friesland.…
Op de voorpagina van het NRC van 4 maart: ” Nieuwe stikstofcrisis dreigt voor wegen“. De Telegraaf van 4 maart: “Nieuw stikstofdrama hangt in de lucht“. En in de Trouw van 10 maart: “Snelwegen voorlopig niet uitgebreid, minister Van Nieuwenhuizen moet haar stikstofhuiswerk overdoen“.…
Onderdeel van het PAS (Programma Aanpak Stikstof) is geweest dat in totaal ca. 3.500 bedrijven (waarvan het merendeel veehouderij) volgens de provinciebesturen en de minister van LNV zonder vergunning het bedrijf mochten uitbreiden en meer stikstof veroorzaken. Er hoefde geen vergunning te worden aangevraagd: een melding zou volstaan.…
Het Limburgse provinciebestuur weigert uitvoering te geven aan de bekende PAS-uitspraak van de Raad van State van 29 mei 2019. De Raad van State stelde Limburg in het ongelijk omdat ze weigerde handhavend op te treden tegen drie veehouderijbedrijven met een onvolledige natuurvergunning voor stikstofemissies, waaronder emissies door het uitrijden van mest.…
Op 3 mei schreef ik hier al eerder over. Zie mijn schrijven van 3 mei 2020 voor de achtergronden. Op 3 november 2020 heeft de Rechtbank Roermond zestien uitspraken gedaan die de zaak verder onder spanning zet. Die uitspraken betreffen zestien (ja: zestien) gewonnen beroepen bij de Rechtbank omdat GS van Limburg weigert uitvoering te geven aan de PAS-rechtspraak.…
Een scherpe daling van stikstofconcentraties in de lucht (met name NH3 en NOx) is noodzakelijk voor natuurbehoud in Nederland. Daarom streeft de overheid nu al ruim 40 jaar naar een ambitieuze stikstofemissiereductie. Veehouderij is verreweg de grootste bron vanwege de ammoniakemissies uit de mest.…
In de NRC van 19 juni 2020 – link interview – wordt een viertal Twentse veeboeren uitvoerig geïnterviewd (2 volle pagina’s) met als onderwerp hun kijk op natuur. Wat zeggen deze boeren over natuur? Goed luisteren en elkaar proberen te begrijpen is een harde voorwaarde om samen de problemen te kunnen oplossen. …
De Raad van State heeft in de bekende PAS uitspraak van 29 mei 2019 GS van Limburg opgedragen uiterlijk 1 februari 2020 een nieuw besluit te nemen in de lopende handhavingsprocedures. Die procedures zijn gestart door Mobilisation en ver. Leefmileu om illegale natuurschadelijke bedrijfsvoering aangepakt te krijgen.…
In opdracht van Mobilisation en ver. Leefmilieu zijn 12 beroepen ingediend tegen even zoveel besluiten van GS van Overijssel, waarin GS weigert handhavend op te treden tegen veehouderijbedrijven zonder verplichte natuurvergunning. Dit gaat om 12 van in totaal ca. 3.600 bedrijven die op basis van een zogenaamde PAS melding hun bedrijf hebben uitgebreid waarbij ook stikstofemissietoenames aan de orde zijn.…
Vandaag heeft het Kabinet een nieuw stikstofplan bekend gemaakt ter vervanging van het PAS, dat op 29 mei 2019 door de Raad van State is vernietigd. Het kabinetsplan noemt een onacceptabel lage emissiereductie. Een 50% emissiereductie in 10 jaar tijd is een noodzakelijke ondergrens.…
Excellentie,
Op 13 december 2019 publiceerde het PBL een policybrief met de titel ‘Stikstof in perspectief’. Zie https://www.pbl.nl/publicaties/stikstof-in-perspectief
Op 28 januari 2020 heeft het PBL in de Vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een technische briefing gegeven. Zie https://debatgemist.tweedekamer.nl/debatten/pbl-over-de-policy-brief-stikstof-perspectief
De PBL-brief bevat figuur B.1.…
ABN AMRO bericht dat met het Stikstof-arrest van de Raad van State van 29 mei een bouwschadepost van 14 miljard Euro dreigt, omdat voor veel bouwplannen uitstel of afstel dreigt. Dit bericht is door alle landelijke media overgenomen.
Maar is dit bericht ook correct?…
Geachte Leden van de Tweede Kamer,
Onze organisatie heeft samen met vereniging Leefmilieu vier jaar gewerkt aan de rechtszaak bij de Raad van State over het PAS. Daarmee is Mobilisation een van de weinige organisaties die het PAS-dossier goed overziet.
Met de Raad van State uitspraak van 29 mei 2019 staat Nederland andermaal voor de opdracht de enorme overload aan stikstofemissies aan te pakken.…
Ingezonden brief Gelderlander
Het Gelderse provinciebestuur is verantwoordelijk voor een goed leef- en werkklimaat voor mensen. Daarvoor is ook nodig dat we onze natuur gezond houden. Eenvoudig omdat zonder natuur geen gezonde bodem, water en lucht mogelijk is. Daarom heeft de wetgever vastgelegd dat het provinciebestuur ook verantwoordelijk is voor een gezonde Gelderse natuur. …
De Raad van State heeft vandaag met twintig uitspraken het Nederlandse natuurvergunningenbeleid in strijd verklaard met het Europees recht. De uitspraak betekent dat duizenden natuurvergunningen voor bedrijfsuitbreidingen niet hadden mogen worden verleend op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS).…
Opnieuw zijn twee PAS vergunningen geschorst door de Raad van State (link), in vervolg op de uitspraak van de Raad van State van 9 maart 2018 (zie bericht hieronder van 9 maart 2018). Voor de duidelijkheid: deze jurisprudentie-ontwikkeling speelt parallel aan, en ook deels onafhankelijk van de pilot-beroepen en het Europese stikstofarrest, waarover onder meer het bericht hieronder van 17 februari handelt.…
De rechtszitting was een lange zit, van 10 uur ’s ochtends tot half zeven ’s avonds. Bij de start waren meer dan 100 mensen als toehoorder present. Nu de zitting achter de rug is, staan drie staatsraden (rechters) en twee griffiers voor de opdracht uitspraak te doen over het PAS.…
Nederlandse overheid op 14 februari in het beklaagdenbankje, duizenden uitbreidingsvergunningen staan ter discussie.
De Raad van State houdt vandaag rechtszitting over het Programma Aanpak Stikstof (PAS), het Nederlandse natuurvergunningenbeleid voor veehouderij. De Raad van State moet uitvoering geven aan het stikstofarrest van de Europese rechter van 7 november vorig jaar.…
Afgelopen week hebben enkele rechtbanken uitspraken gedaan over onder andere het recente stikstofarrest van het Europees Hof van Justitie te Luxemburg van 9 november. Let wel: dit zijn voorlopige uitspraken van rechtbanken, en staat los van de geplande rechtszitting van de Raad van State op 14 februari 2019.…
Op 29 november is de voorzitter van MOB in gesprek gegaan met de ambtenaren van de drie ministers die over het PAS gaan. MOB heeft haar standpunt over het PAS toegelicht. Herhaald is dat een programmatische aanpak van de natuurschade kan worden gesteund indien het tot een PAS 2 komt waarin natuurbescherming centraal staat en dus ditmaal wel een serieuze reductiedoelstelling wordt gesteld.…
In de vorige bijdrage van 9 november schreven we over PAS 2, deel 1. Dat bleek naïef. Er ligt een duidelijke uitspraak van het EU-Hof van Justitie, waaruit volgt dat het PAS in deze vorm onhoudbaar is. Toch zegt onze regering dat ze de vergunningverlening (lees: toelaten nieuwe natuurschadelijke stikstofdepositietoenames) – die stil was gelegd – weer oppakt.…
Twee dagen na de uitspraak is het stof enigszins opgetrokken. En komt ruimte voor de belangrijke vraag: hoe nu verder? Hoe gaat PAS 2 vormgegeven worden, en wat is het standpunt van MOB en vereniging Leefmilieu hierin?
Een mogelijk traject is om de veehouderijsector een uitnodiging te sturen voor een constructief gesprek.…
Onterechte uitbreidingsvergunningen voor duizenden veebedrijven, uitbreiding A27 en drie nieuwe kolencentrales
Het Europese Hof in Luxemburg heeft vandaag het Nederlandse natuurvergunningenbeleid van tafel geveegd. De uitspraak betekent dat duizenden natuurvergunningen voor bedrijfsuitbreidingen die sinds 2015 zijn verleend nooit hadden mogen worden afgegeven.…
De signalen uit het ministerie worden steeds sterker dat nu al nagedacht wordt of de brokstukken van het PAS na 7 november wellicht deels weer aan elkaar gelijmd kunnen worden. Het antwoord op deze vraag is best eenvoudig. Dan dient eindelijk gedaan te worden wat in de afgelopen jaren is nagelaten, en waar MOB in 2010 al om vroeg.…
Het radio 1-nieuwsprogramma ‘Reporterradio’ is bij een groot aantal deskundigen langs gegaan voor een lange rapportage over het PAS en de aanstaande uitspraak van de Europese rechter over het PAS. Er komen ecologen, juristen en een LTO- woordvoerder aan het woord.…
Het aftellen is begonnen. Het Hof van Justitie in Luxemburg heeft MOB bericht dat 7 november uitspraak wordt gedaan over het PAS. Er bestaat nog een kleine kans dat die datum nog een paar weken wordt opgeschoven. Maar het zal niet meer lang duren.…
De Advocaat Generaal van het Europees Hof van Justitie heeft advies uitgebracht over het PAS aan het Europees Hof. Deze adviezen worden vaak overgenomen door het Hof.
Het PAS is een mega-beleidsprogramma van de Nederlandse regering om nog meer veestallen en wegenbouw mogelijk te maken.…
Geachte heer Hakkenes,
U schreef in de TROUW van 19 mei een uitgebreid artikel over onbetrouwbare luchtwassers in de veehouderij. Mijn compliment voor dat artikel.
Kort samengevat schrijft u dat de NLse autoreiteiten meer dan 10 jaar milieutechnieken in de veehouderij heeft toegelaten waarvan het effect meervoudig is overschat, met als gevolg een veel grotere geurbelasting voor de omwonenden.…
Geachte heer Wiebes, Excellentie,
Gisteravond bezocht ik een lokale VVD-bijeenkomst, waar u het gesprek aanging met uw partijgenoten over met name de energietransitie.
U hield daar een enigszins naïef optimistisch betoog, zoals we die inmiddels van u gewend zijn. Maar, misschien is het ook wel zo dat een minister geen andere keuze heeft dan naiïef optimisme.…
Kort samengevat: weinig nieuws, en dat is wellicht goed nieuws.
Het gebouw van het EU Hof van Justitie is gevestigd in een kolossaal en enigszins onmenselijk gebouw in een buitenwijk van Luxemburg- stad. Een rechtszaal bijna zo groot als een voetbalveld, met aan weerszijden vertaaldienst-hokken.…
Aanstaande donderdag 3 mei om 09.30 uur zal de rechtszitting plaatshebben van het EU Hof van Justitie over de prejudiciële vragen van de NL Raad van State over het PAS.
Het PAS is een soort multi-vergunning voor alle toekomstige Nederlandse stikstofemissies veroorzaakt door verkeer, industrie, veeteelt / landbouw en huishoudens in de periode 2015-2021.…
In vervolg op het bericht van 26 maart hieronder, brief MOB e.a. aan de EU-commissie: Nederland krijgt 2 jaar de tijd in plaats van 4 jaar om de derogatieplichten waar te maken. Dat betekent dat over anderhalf jaar het derogatieverzoek weer opnieuw op tafel komt te liggen bij de EU-Commissie.…
Op 26 maart 2018 is namens MOB en nog 10 organisaties een brief verzonden aan de Europese Commissie met het verzoek om een 6e Nederlandse derogatie van de Nitraatrichtlijn te weigeren. Gegeven de recent aan het licht gekomen mestfraudecultuur waarvan de veehouderij diep doordrongen blijkt, en een Nederlandse overheid die blijkbaar jarenlang achterover heeft geleund, kan een 6e NLse derogatie van de Nitraatrichtlijn geen bijdrage zijn aan het bereiken van de doelstellingen van de Nitraatrichtlijn.…
MOB, Vereniging Leefmilieu en Werkgroep Behoud de Peel zijn door de Raad van State in het gelijk gesteld met hun verzoek om natuurvergunningen voor veehouderij te schorsen. De vergunningen waren verleend door de provincies Gelderland en Limburg op basis van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS).…